2019-2020 ኮሮናቫይረስ ለበዳ

ካብ ዊኪፔዲያ
Jump to navigation Jump to search
19 መጋቢት 2020 ጀሚሩ ዝተረጋገጸ ጉዳያት ዘርእይ ካርታ

ናይ 2019-2020 ኮሮናቫይረስ ለበዳ ከቢድ ድማ ህጹጽ ናይ ምስትንፋስ ኣካላት ሕማም ኣምጸአ ብኾነው ሳርስ-ኮቭ-2 (SARS-CoV-2) ቫይረስ ምኽንያት ናይ ተፈጥረ ናይ ኮሮናቫይረስ ሕማም ኮቪድ-19 (COVID-19) ለበዳ እዩ። ለበዳ ኣብ መጀመርታ ጊዜ ናይ ጸብጸበ ብቻይና፣ ዉሃን፣ ሁቤ ውሽጢ ብታሕሳስ 2019 ነበረ። ናይ ውድብ ጥዕና ዓለም ብመጋቢት 11 መዓልቲ 2020 ብሕማምውን ናይ ለበዳ ደረጃ ኣብ መድረሱን ኣወጀ። ብማእከል መጋቢት 19 መዓልቲ 2020 ክሳብ ህልው ሓበሬታ መሰረት ካብ244 ሽሕ ልዕሊ ናይ ኮቪድ-19 ጉዳያት ብ176 ሃገራት ውሽጢ ዝተመዝገበ። ብለብዒ ብቐዳምነት ዝትከተት ሃገራት መንጎ ቻይና፣ ኢጣልያኢራንደቡብ ኮርያ ድማ ስፔን ይርከብ።

ንመብዛሕትኡ ቀሊል ሕማም ይገብረሉ[ኣተዓራረየ | ኮድ ኣተዓራረየ]

ንመብዛሕተኦም ሰባት ሰዓልን ረስንን ዘለዎ ባዕሉ ዝጠፍእ ቀሊል ሕማም ዝገብረሎም ኮይኑ ንገሊኦም ግና ጸገማት ምስትንፋስን ነድሪ ሳምቡእን (ኒሞንያን) ዘለዎ ብርቱዕ ሕማም ይገብረሎም። እቲ ቫይረስ ምስ ዝሓመመ ሰብ ቀረባ ምርኻባት ምስ ዝህሉ ወይ ብነጠብጠብታዊ ለብዒ ማለት እቲ ዝሓመመ ሰብ ምስዝስዕል ወይ ሕንጥሸው ምስዝብል ይመሓላለፍ። እቲ ምልክት ሕማም መብዛሕትኡ ግዜ ቀሊልን ሓደ ሰብ ምስተለኽፈ ድማ ድሕሪ ኣስታት 5 መዓልትታት ይረአ። እቶም ምልክታት ሕማም ግን ቅድሚ ወይ ድሕሪ ሓሙሽተ መዓልትታት’ውን ክረአዩ ይኽእሉ እዮም።[1]

ንባዕልኻን ንኻልኦትን ካብ ለበዳ ሕማም ተኸላኸል

ኮቪድ-19 ሓፈሻዊ ስምዒት ሕማም ዝፈጥር ሓደ ወይ ዝያዳ ካብ’ዞም ዝስዕቡ ምልክታት ሕማም ኣለዎ[1][ኣተዓራረየ | ኮድ ኣተዓራረየ]

ንኣረገውቲ ከቢድ ሕማም ክገብረሎም ይኽእል እዩ[ኣተዓራረየ | ኮድ ኣተዓራረየ]

ንገሊኦም ግን እቲ ሕማም ጽንኩር ስለ ዝኸውን ጸገማት ምስትንፋስን ነድሪ-ሳንቡእን(ኒሞንያን) ይገብረሎም። እቶም ጽንኩር ሕማም ዝገብረሎም ሰባት መብዛሕተኦም ኣረገውትን ልዕሊ 80 ዕድመ ኣለዎም። ወላ’ውን ሓዳሪ ሕማም ልብን ሓዳሪ ሕማም ሳምቡእን ወይ መንሽሮ ዘለዎም ሰባት ጽንኩር ዝኾነ ሕማም ይገብረሎም እዩ።[1]

ሕማም[ኣተዓራረየ | ኮድ ኣተዓራረየ]

  1. 1.0 1.1 1.2 ብዛዕባ እዚ ሓድሽ ቫይረስ ኮረናን ሕማም ኮቪድ-19ን, Folkhälsomyndigheten (CC BY-SA 4.0)
ናይ ኮቪድ-19 ምልክታት